Phí giao dịch 6% là khoản phí cố định mà cả TikTok Shop và Shopee đều thu. Nhiều seller hiểu sai cách tính, dẫn đến sai lệch P&L và đặt KPI ROAS không chính xác. Bài viết này giải thích đúng base tính, 3 sai lầm phổ biến, và ví dụ cụ thể.
Công thức chính xác
Phí giao dịch = (Giá bán + Phí ship buyer trả − Voucher seller) × 6%
Trong đó:
• Giá bán: giá hiển thị trên sàn (đã có VAT)
• Phí ship buyer trả: số tiền buyer thanh toán cho ship (không tính ship miễn phí do sàn tài trợ)
• Voucher seller: voucher do seller tự chi (không tính voucher Mall do sàn tài trợ)
Tại sao base tính bao gồm phí ship?
Logic của TikTok và Shopee: 6% là phí xử lý giao dịch — bao gồm cả thanh toán ship. Buyer trả tổng (giá + ship) cho sàn, sàn xử lý cả 2 luồng tiền. Vì vậy base = tổng buyer thanh toán.
Điều này khác biệt quan trọng:
• Sản phẩm 100k, ship buyer trả 25k → phí GD = 125k × 6% = 7.500đ (không phải 6.000đ)
• Sản phẩm 500k, ship buyer trả 30k → phí GD = 530k × 6% = 31.800đ (không phải 30.000đ)
Mỗi đơn chênh ~1.500–2.000đ. Shop 1.000 đơn/tháng = chênh 1.5–2tr/tháng nếu tính sai.
Tại sao chỉ trừ Voucher Seller mà không trừ Voucher Mall?
Voucher Mall do sàn tài trợ — sàn chi tiền, sàn vẫn thu 6% trên full giá để cover cost của họ.
Voucher Seller do shop tài trợ — shop đã giảm giá thực, sàn chỉ thu 6% trên số buyer thực thanh toán.
Ví dụ sản phẩm 300k, ship 25k:
• Voucher Mall 50k (sàn tài trợ): Phí GD = (300k + 25k) × 6% = 19.500đ
• Voucher Seller 50k (shop chi): Phí GD = (300k + 25k − 50k) × 6% = 16.500đ
Chênh 3.000đ/đơn. Nhiều seller không phân biệt → tính sai phí GD.
Sai lầm 1 — Tính phí GD trên giá bán đơn thuần
Đây là sai lầm phổ biến nhất, đặc biệt khi seller copy template P&L cũ.
Sai: Phí GD = Giá bán × 6%
Đúng: Phí GD = (Giá bán + Ship buyer trả − Voucher seller) × 6%
Sai lệch điển hình: 1–2% của doanh thu. Shop GMV 500tr/tháng = sai lệch 5–10tr/tháng trong P&L.
Sai lầm 2 — Trừ cả Voucher Mall
Một số seller assume "voucher là voucher" và trừ cả 2 loại khỏi base.
Hậu quả: P&L tính phí GD thấp hơn thực tế → khi check sale order với báo cáo Seller Center, thấy "thiếu hụt" 0.5–1% mỗi tháng → confused tại sao reconcile không khớp.
Cách check: Trong báo cáo Seller Center, mục "Total fees" sẽ hiện chính xác phí GD thực tế. So sánh với P&L của bạn để phát hiện sai lệch.
Sai lầm 3 — Quên tính phí GD vào P&L của campaign ads
Khi tính ROAS và margin của campaign cụ thể, nhiều seller chỉ trừ hoa hồng và quên phí GD.
Ví dụ campaign:
• Doanh thu 10.000.000đ, ads spend 2.000.000đ → ROAS 5x
• Hoa hồng 14% = 1.400.000đ
• Margin còn lại trên gross margin?
Nếu quên phí GD: profit estimate cao hơn ~600.000đ. Lặp lại 50 campaigns/tháng = sai lệch tổng 30tr+.
Ví dụ cụ thể — Tính phí GD chuẩn
Đơn 1: Sản phẩm 280k, ship buyer trả 25k, không voucher
Phí GD = (280k + 25k) × 6% = 18.300đ
Đơn 2: Sản phẩm 500k, ship buyer trả 30k, voucher seller 50k
Phí GD = (500k + 30k − 50k) × 6% = 28.800đ
Đơn 3: Sản phẩm 200k, freeship Mall (sàn tài trợ ship), voucher Mall 30k
Phí GD = (200k + 0 − 0) × 6% = 12.000đ
(Ship Mall = sàn tài trợ, không cộng. Voucher Mall = sàn tài trợ, không trừ.)
Đơn 4: Sản phẩm 400k, buyer dùng cả voucher Mall 50k + voucher Seller 30k, ship 25k
Phí GD = (400k + 25k − 30k) × 6% = 23.700đ
(Trừ voucher Seller 30k, không trừ voucher Mall 50k.)
Cách tự động hoá tính phí GD
Trong file P&L Excel/Google Sheets, công thức:
```
PhiGD = (GiaBan + PhiShipBuyer - VoucherSeller) * 0.06
```
Phân biệt rõ 2 cột voucher:
• `VoucherSeller` — voucher mình tự chi
• `VoucherMall` — voucher sàn tài trợ (chỉ track cho marketing analysis, không vào công thức GD)
Hoặc dùng [Tool tính phí sàn](/tools/tinh-phi-san) đã build sẵn công thức chuẩn.
Tác động phí GD tới ROAS break-even
Phí GD 6% trên ship buyer trả nghe như nhỏ, nhưng có thể đẩy break-even ROAS lên 0.3–0.5x:
Sản phẩm 300k, GM 50%, ship buyer trả 25k:
• Tính sai (không cộng ship): break-even ROAS = 1 ÷ (50% − 14% − 6% − 8%) = 1 ÷ 22% = 4.5x
• Tính đúng (cộng ship vào base GD): phí GD thực 1.500đ thêm = 0.5% revenue → break-even ROAS = 1 ÷ 21.5% = 4.7x
Chênh lệch 0.2x ROAS — đủ để 1 campaign từ "có lãi" thành "đang lỗ" mà không biết.
Lời khuyên thực chiến
1. Update template P&L với công thức GD chuẩn. 5 phút setup, tiết kiệm 5–10tr/tháng do không tính sai.
2. Reconcile P&L với Seller Center hàng tuần. Sai lệch > 1% là dấu hiệu công thức chưa đúng hoặc miss một loại phí nào đó.
3. Đào tạo team về phân biệt Voucher Mall vs Voucher Seller. Đây là kiến thức cơ bản nhưng nhiều CSKH/Operations không biết.
4. Khi tính ROAS break-even, luôn dùng công thức GD chuẩn. Đặt KPI ads dựa trên break-even sai = scale lỗ tự nguyện.
Lấy số phí GD chính xác cho từng đơn tại [Tool tính phí sàn](/tools/tinh-phi-san), và xây P&L tính tự động phí GD chuẩn tại [Mẫu P&L Ecom](/tools/pnl-ecom).